Vrijheid,
kunnen gaan en staan waar je wilt,
jezelf kunnen zijn,
je veilig voelen...
hoe gewoon is dat nog?
Tijdens onze vakantie dit jaar, zijn we bij toeval in het plaatsje Oberndorf bij Salzburg terecht gekomen. In de kerk van dit Oostenrijkse dorp is in het jaar 1818 op Kerstavond het voor iedereen bekende lied Stille Nacht voor het eerst ten gehore gebracht. Als er één lied is dat ons laat stilstaan bij vrede op aarde, dan is het dit lied wel. Toch zijn we er meer dan 200 jaar na dato niet in geslaagd om als mensdom in vrede en vrijheid met elkaar te leven.
Vlak bij de plaats waar de kerk heeft gestaan, zagen we in de bocht van de rivier Salzach op de grens tussen Oostenrijk en Duitsland een gedenkteken staan met de veelzeggende tekst:
Es gibt keinen Weg zum Frieden, denn Frieden ist der Weg.
vrij vertaald:
Er bestaat geen weg naar vrede, vrede is de weg.
Dit jaar staan we stil bij het einde van de Tweede Wereldoorlog, 80 jaar geleden. Uit verhalen van mijn ouders en grootouders weet ik dat zij in Zuid Limburg als eerste bevrijd waren en dat zij in deze streek geen hongerwinter hebben meegemaakt zoals in grote delen van de rest van Nederland.
Hoe anders is het op dit moment?? We worden overspoeld met beelden uit de gehele wereld waar nog altijd mensen vechten voor vrede en vrijheid. Huizen en scholen worden gebombardeerd, infrastructuur vernield met als gevolg vele onschuldige doden en gewonden, honger en vluchtelingen.
In Nederland leven we in een democratie waar we in vrijheid kunnen gaan en staan waar we willen. Vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst en vrijheid van geaardheid. Maar vrijheid eist ook waakzaamheid en tolerantie. Vrijheid is niet vanzelfsprekend. Vrijheid daar moeten we bij blijven stilstaan. Niet alleen op 4 mei. Alleen dan kunnen we op 5 mei onze vrijheid vieren.
Johan van der Zwaag