80 jaar vrijheid

bijdragen van lezers

Vrijheid,

kunnen gaan en staan waar je wilt,

jezelf kunnen zijn,

je veilig voelen...

hoe gewoon is dat nog?

5 juni 2025

Mijn vader
Huib de Kok

Toen mij gevraagd werd een stukje te schrijven in deze rubriek over 80 jaar vrijheid dacht ik gelijk, dat moet over mijn vader gaan: Huib de Kok, geboren in Hardinxveld op 15 juni 1924, overleden op 2 mei 2016 in het Beatrix-ziekenhuis in Gorinchem. Hij is net geen 92 jaar geworden en t.g.v. zijn 80e verjaardag, waarvan hij het toen al een wonder vond dat hij het gehaald had, vertelde hij wat hij allemaal had overleefd, aan levensbedreigende ziektes, verkeersongelukken en vooral de oorlog.

De tweede wereldoorlog viel samen met zijn volwassenwording, hij was 15 bij het begin en 20 jaar bij het einde. Normaal gesproken zou hij na de MULO gemeent-ambtenaar geworden zijn. Hij liep nog een tijdje stage bij het gemeentehuis in Boven-Hardinxveld. Maar hij is 1943 ondergedoken omdat hij niet verplicht in Duitsland wilde gaan werken als dwangarbeider. Op een gegeven moment zat hij in Brabant en zou hij met de trein naar Hardinxveld gaan voor een bezoek aan zijn ouders, bleek hij bij een controle door de Duitsers zijn (vervalste) Ausweis niet bij zich te hebben. Hij werd opgepakt en via de gevangenis in Scheveningen naar Kamp Amersfoort gebracht, daar zat hij april/mei 1944 gevangen. Ik hoef verder niet uit te leggen dat hij daar vreselijke dingen heeft meegemaakt. Maar mijn vader is vrijgelaten, een dag voor hij naar Duitsland moest om daar te gaan werken.

Mijn opa De Kok had via de werf de Merwede in Hardinxveld, waar hij baas was van de timmerwerf, een vrijstelling gekregen. Pa zou zogenaamd op de werf werken en daar onmisbaar zijn. Zo stond mijn vader na een paar weken in dat kamp, kaalgeschoren en sterk vermagerd op straat in Amersfoort. Volgens pa fietsten daar mensen rond die in de gaten hielden wie de poort van het kamp uitkwam. Zo'n persoon heeft mijn vader op de trein naar Hardinxveld gezet.

Ik kan nog eindeloze verhalen over mijn vader vertellen. Zijn leven is altijd getekend geweest door de oorlog, hij sprak er in alle openheid over, waar niet iedereen van zijn generatie toe in staat was. Hij vond zelf dat hij veel geluk heeft gehad. Maar zijn leven kreeg door de oorlog een hele andere wending, hij werd geen gemeente-ambtenaar maar veevoederhandelaar, antiquair, amateurarcheoloog en schrijver van boeken over de historie van de Alblasserwaard. Hij heeft door die tijd van onderdrukking en zijn gevangenschap geleerd wat vrijheid is, vrijheid om te kiezen en te zijn wie je bent. Dat heeft hij aan ons, mijn twee zussen en mij doorgegeven, we hebben bijvoorbeeld alledrie een kunstopleiding gedaan en zijn kunstenaar geworden.

Wij leven in een land waarin we meestal in vrijheid kunnen kiezen wat we willen en wie we willen zijn, laten we met z'n allen die vrijheid koesteren.

Agnes de Kok