2000: 55 jaar vrijheid

bijdragen van dorpsgenoten

In 2000 verscheen het boek

Nooit voltooid verleden tijd

In het boekje staan verhalen en tekeningen

over Vrijheid en Vrede.

29

Mijn vader woonde
in het hoekje van de radio

Van de allereerste jaren van de tweede wereldoorlog kan ik me niets meer herinneren. Het vroegste beeld dat in mij bovenkomt is het gezicht van mijn oom Henk, die vertelde dat hij op de Grebbeberg had gevochten. Bij ons thuis kwam hij zich van zijn militaire kleding ontdoen. Zijn beenwindsels (ook wel poeties genoemd) werden in de onderste la van de grote linnenkast met de spiegel gelegd. Na de oorlog hebben ze daar nog heel lang gelegen. Later werd oom Henk hulp in de gaarkeuken in Utrecht. Mijn vader was zo weinig thuis dat hij voor mij op een gegeven moment een totaal vreemde man was geworden. De enkele keren dat hij thuis was bracht hij mij naar bed en in de ijskoude slaapkamer vertelde hij dan spannende verhalen. Dat maakte weer veel goed. Mijn vader was taxichauffeur bij de Ratax aan de Oosterkade te Utrecht. In de oorlog was hij bij hen in dienst als ziekenvervoeder. Na de oorlog ging mijn vader samen met een bouwkundig ingenieur het land in om kapotgeschoten bruggen te herstellen. Eens mocht ik zelfs een week met hem mee en toen sliepen we in een echt hotel in Deventer. In dat hotel was een invalide man die kleine speelgoedtankjes maakte met daarin een mini-Churchill met een dikke sigaar tussen de lippen. Later is mijn tankje helaas zoekgeraakt. Net als al het andere speelgoed van vroeger. Mijn vader was tijdens de oorlog veel weg, maar toch was hij voor mij in die tijd een klein beetje thuis. Ik kon hem eens via de radio in de huiskamer horen. De radio stond veelal op de VARA (die hoorde je linksonderin) met daarnaast een Belgische zender die ik kon verstaan en vervolgens BBC-London met orkest van Edmundo Ross en Victor Silvester. Helemaal rechts bovenin hoorde ik mijn vader die ons de hartelijke groeten deed. Mijn moeder begon bij het horen te huilen. Ik wist toen zeker: als mijn vader niet thuis was, woonde hij rechtsboven in het hoekje van de radio.

Frans Landzaat, 28 december 1938